Drinkwater kan microbiologisch verontreinigd raken als het lang stilstaat, leidingen of tanks vuil zijn of het systeem niet hygiënisch wordt gebruikt. Goede drinkwaterdesinfectie is daarom meer dan alleen een werkzame stof toevoegen: de behandeling moet passen bij het watersysteem, de waterkwaliteit en het beoogde gebruik.
Wat is drinkwaterdesinfectie?
Bij drinkwaterdesinfectie gebruik je geschikte methoden of werkzame stoffen om ongewenste micro-organismen te verminderen of onschadelijk te maken. Voor openbare drinkwatersystemen gelden hiervoor duidelijke wettelijke en technische eisen. Het Duitse Umweltbundesamt publiceert een lijst met toegestane behandelingsmiddelen en desinfectiemethoden volgens § 20 van de Duitse drinkwaterverordening.
Voor mobiele tanks, kamperen, scheepvaart en andere decentrale toepassingen kunnen andere producttoelatingen en gebruiksaanwijzingen bepalend zijn. Gebruik daarom altijd een product dat uitdrukkelijk bedoeld is voor de betreffende toepassing.
Wat is actief chloor?
'Actief chloor' is een verzamelnaam voor werkzame chloorvormen in water. Daaronder vallen vooral hypochloorzuur (HOCl) en het hypochloriet-ion (OCl−). De verhouding tussen beide vormen hangt onder andere af van de pH-waarde. HOCl heeft geen elektrische lading en reageert sterk met veel biologische structuren.
Verwar actief chloor niet met chloride. Chloride komt bijvoorbeeld voor in keukenzout en heeft niet dezelfde desinfecterende werking.
Hypochloorzuur en hypochloriet: wat is het verschil?
HOCl en OCl− staan in water in een pH-afhankelijk evenwicht. Bij een lagere pH is het aandeel HOCl groter, terwijl bij een hogere pH het aandeel hypochloriet-ionen toeneemt. Dat is een van de redenen waarom de pH en watersamenstelling de werking van chloorhoudende desinfectie kunnen beïnvloeden.
Het zou wetenschappelijk onjuist zijn om het simpelweg te omschrijven als 'HOCl = goed chloor, hypochloriet = slecht chloor'. Belangrijk zijn de chemische vorm, concentratie, waterchemie, inwerktijd en concrete producttoelating.
Waarom zijn stilstaand water en biofilm belangrijk?
In leidingen, tanks en kranen kunnen micro-organismen zich hechten aan oppervlakken en biofilm vormen. Het Duitse Umweltbundesamt en de DVGW wijzen erop dat stilstaand water, ongunstige temperaturen en technische gebreken de drinkwaterhygiëne kunnen verslechteren.
Desinfectie kan onderdeel zijn van een hygiëneplan, maar vervangt geen technisch goed onderhouden installatie. Bij hardnekkige verontreiniging moet je reinigen, de oorzaak achterhalen en waar nodig desinfecteren als samenhangende maatregelen bekijken.
Waar wordt drinkwaterdesinfectie toegepast?
De eisen verschillen sterk per toepassingsgebied. Veelvoorkomende voorbeelden zijn:
- Mobiele schoonwatertanks in campers en caravans
- Boten, jachten en andere vaartuigen
- Geschikte tanks, jerrycans en decentrale watersystemen
- Professionele doseerinstallaties en waterleidende systemen
- Bepaalde drinkwaterinstallaties in gebouwen, als aan de wettelijke en technische voorwaarden wordt voldaan
Voor campers en caravans vind je onze speciaal daarvoor bestemde productlijn bij Drinkwaterbehandeling voor campers en kamperen. Meer informatie over grotere of geautomatiseerde toepassingen vind je bij Doseersystemen voor drinkwaterbehandeling.
Wat betekent dit voor membraclean?
Afhankelijk van de productlijn gebruikt membraclean elektrolytisch geproduceerd actief chloor. De producten verschillen in concentratie, dosering en toepassingsgebied. Daarom mag je de voorschriften voor het ene product nooit zomaar op een andere toepassing overdragen.
Voor grondige reiniging of sanering van geschikte tanks en leidingen is er een aparte categorie: membraclean-desinfectie van drinkwaterleidingen en tanks.
De dosering en inwerktijd zijn bepalend
Meer werkzame stof betekent niet automatisch betere desinfectie. De juiste concentratie moet passen bij het product en de toepassing. Ook de vereiste inwerktijd is belangrijk. Bij professionele installaties tellen daarnaast doorstroming, restgehalte, temperatuur en waterchemie mee.
Bij openbare of zakelijke drinkwaterinstallaties moeten beheerders rekening houden met de technische normen en voorschriften van de autoriteiten. Als microbiologische verontreiniging is aangetoond, bijvoorbeeld legionella, is alleen desinfectiemiddel toevoegen niet voldoende. Dan moet je de oorzaak onderzoeken, een saneringsplan maken en waar nodig deskundige hulp inschakelen.
Conclusie: goede drinkwaterhygiëne vraagt om een totaalplan
Goede drinkwaterhygiëne begint met schoon bronwater, geschikte materialen, regelmatig verversen, correct gebruik en, waar nodig, passende desinfectie. Hypochloorzuur kan daarbij een werkzame rol spelen als het product, de dosering en de toepassing op elkaar zijn afgestemd.
Meer over de werkzame stof zelf lees je in ons artikel 'Hypochloorzuur (HOCl): wat is bioactief chloor?'.
Bronnen en meer informatie
- Umweltbundesamt: lijst volgens § 20 voor drinkwaterbehandeling en desinfectie
- DVGW: desinfectie van drinkwaterinstallaties
- DVGW: informatie over drinkwaterhygiëne in installaties
Gebruik biociden voorzichtig. Lees vóór gebruik altijd het etiket en de productinformatie.
